تمدنهاي ناشناخته در خليج فارس و بين النهرين


دانستنِ این که در عصر یخبندان ناحیۀ خلیج فارس برخلاف مناطق دیگر جهان سکونت‌پذیر بوده و گروه‌های انسانی را به خود جلب می‌کرده، دانشمندان را ناگزیر می‌کند که در اعتبار بسیاری از فرضیه‌های تاریخی، باستان‌شناختی، نژادی و تکاملی در این منطقه وحتا در جهان تردید کنند.

Image

جِفری رُز*، باستان‌شناس وابسته به دانشگاه بیرمینگهام انگلیس، در مقاله‌ای که در شمارۀ ماه دسامبرِ مجلۀ «مردم‌شناسی کنونی*» نوشته، نظریۀ تازه‌ای در بارۀ خلیج فارس مطرح کرده است که بنابرآن این خلیج در گذشته‌های دور خشک بوده و در عصر دیرینه سنگی (از 2,5 میلیون سال تا 300،000 سال پیش) مردمانی در آنجا می‌زیسته‌اند. این مردمان در عصر نوسنگی (که از 9000 سال پیش از میلاد تا 3300 سال پیش از میلاد را دربرمی‌گیرد) تمدن درخشانی در آنجا پدید آورده بودند که تا 7500 سال پیش در سواحل کنونی خلیج فارس پابرجا بود. به گفتۀ او، تمدن نوسنگی بسیار پیشرفته‌ای که در کناره‌های این خلیج در 7500 سال پیش وجود داشت و آثار آن را در سال‌های اخیر کشف کرده‌اند، نمی‌توانست بی‌مقدمه شکل گرفته باشد. بی‌شک مردمانی از روزگاران بسیار دور در آن ناحیه ساکن شده بودند و اگر به اسناد باستانشناختی در بارۀ این حضورِ کهن‌تر دسترسی نداریم، به این سبب است که آثار آن اکنون در زیر آب‌های اقیانوس هند است که زمانی با پیشروی‌اش این ناحیه را به زیر آب فروبرده است.
نتیجه‌گیری‌های این باستان‌شناس بر کاوش‌ها و پژوهش‌هایی استوار است که باستان‌شناسان انگلیسی سال‌هاست در سواحل جنوبی و غربیِ خلیج فارس انجام می‌دهند. این باستان‌شناسان متوجه بیش از 60 کاوُشگاهِ باستان‌شناختیِ تازه در این سواحل شده‌اند که دربردارندۀ آثار و اطلاعات بسیار باارزش برایِ باستان‌شناسی این منطقه‌اند. کاوُشگران در آنجا خانه‌های سنگیِ محکم برای سکونت دائمی، ظروف سفالی، شبکۀ تجاری به منظور تجارت با سرزمین‌هایِ دوردست، حیوانات اهلی و حتا نشانه‌ای از یکی از قدیمی‌ترین کشتی‌های جهان یافته‌اند.

Image
جدا ازاین کاوش‌ها، جفری رُز به تاریخ زمین‌شناختیِ خلیج فارس نیز استناد می‌کند که بنابرآن، بخشی از این ناحیه ( یعنی همین ناحیه‌ای که اکنون خلیج فارس است) با مساحتی نزدیک به مساحت کشور انگلستان در فاصلۀ میان 75000 سال پیش از میلاد و 8000 سال پیش از میلاد به زیر آب رفته بود. او هم‌چنین به ابزارهای سنگی که به تازگی در یمن و عمّان یافته‌اند تکیه می‌کند. این ابزار‌ها با ابزارهایِ کشف شده در شرق افریقا هیچ نسبتی ندارند. به عقیدۀ او، همۀ این‌ها نشان می‌دهند که انسان‌های اندیشه‌ورز (هوموساپین‌ها) زودتر از آنکه تاکنون گمان می‌رفت، به شبه‌جزیرۀ عربستان آمده بودند. این انسان‌ها شاید 100،000 سال پیش به آنجا رسیده بودند و نه در فاصلۀ میان 50 تا 70،000 سال پیش، آن‌گونه که تاکنون گمان می‌کردند. جفری رُز احتمال می‌دهد که ناحیۀ خلیج فارس پیش از آنکه در آب فرو رود، آبادی کویری بوده و سیستم آبیاری کارآمدی داشته، چنان که برای زندگی بسیار مناسب بوده و از همین رو انسان‌های دیرینه‌سنگی پیش از آنکه دربرابر پیشروی اقیانوس هند پس بنشینند و در کناره‌های کنونیِ خلیج فارس ساکن شوند در آنجا می‌زیستند. بازماندگانِ این انسان‌ها سپس در سرزمین‌های پیرامون این خلیج یکجانشین شدند.

https://i2.wp.com/www.websters-online-dictionary.org/images/wiki/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Sumer1.jpg/350px-Sumer1.jpg
ابزارهای سنگیِ کشف شده از 40 کاوُشگاه باستان‌شناختی در خاورمیانه، حدسیات جفری رُز را پذیرفتنی می‌نمایند. گزارش این باستان‌شناسِ انگلیسی با نظرپردازی‌هایی نیز همراه است که بعضی از آن‌ها به عقیدۀ رابرت کارتر*، باستان‌شناس دانشگاه اکسفورد بروکس انگلستان، بنیاد چندان استواری ندارند. برای مثال، هنوز نمی‌توان گفت که میان ابزارهایِ دیرینه‌سنگیِ کشف شده در این منطقه و تمدن سومری رابطه‌ای وجود دارد. به گفتۀ او، پذیرفتن اینکه مردمِ بین‌النهرین جنوبی با مردمِ شرقِ عربستان از یک اصل و ریشه بوده‌اند دشوار است، زیرا نمی‌توان ثابت کرد که میانِ ابزارهای سنگی ظریفِ (لِپتولیتیک) دورۀ نخستینِ تمدن بین‌النهرینِ جنوبی و سنتِ ابزارهای سنگیِ دورویۀ عربی که در فاصلۀ میان 6 هزار تا 8 هزار سال پیش در شبه‌جزیرۀ عربستان رایج بود رابطه و خویشاوندی وجود دارد. مگر اینکه مفهوم انتقال تکنولوژیِ سنگ را از نسلی به نسل دیگر به‌کل نادیده بگیریم.
به گمان جفری رُز، داستان‌‌های کشتیِ نوح و باغ عَدن در تورات چه بسا مربوط به همین منطقه باشند و شاید اگر سرچشمۀ آن‌ها را در همین منطقه، یعنی منطقه‌ای که امروز خلیج فارس در آن قرار دارد، بجوییم، به نتیجۀ درستی برسیم. فراموش نکنیم که قدیمی‌ترین داستانِ پیدایش، معروف به «تکوین اریدو» را ساکنانِ این منطقه نوشته‌اند. این داستانِ سومری، کهن‌ترین روایت اسطورۀ طوفان است. اریدو شهر مقدسی بود در جنوب عراق در محل کنونیِ ابوشَهرَین. به این فرضیۀ جفری رُز، باستان‌شناسی از ایالت پنسیلوانیای آمریکا به نام کَری هریتز* ایراد گرفته است و آن اینکه مربوط کردن اسطورۀ طوفان به دورۀ خاصی از تاریخ این منطقه مشکل‌آفرین است، زیرا پژوهش‌هایی که تاکنون انجام گرفته، نشان می‌دهند که بارها دگرگونی‌هایی در کناره‌های خلیج فارس ایجاد شده و خطوط ساحلیِ آن جابه‌جا شده‌اند یا اینکه رودخانه‌ها به‌شدت طغیان کرده‌اند. شواهدی از تاریخ باستانِ بین‌النهرین در دست است که نشان می‌دهند چندین بار طوفان‌هایِ عظیم و بسیار ویرانگر در آنجا روی داده است که هرکدام می‌توانست سرچشمۀ آفرینش اسطورۀ طوفان باشد.


باری، هرچند پاره‌ای از فرضیه‌هایِ جفری رُز بحث و پرسش برانگیخته ، اما به نظر می‌رسد جامعۀ علمی روی‌هم‌رفته از نتیجه‌گیری‌هایش استقبال کرده است. دستاوردهای باستان‌شناختی در این منطقه می‌توانند تصویری را که هریک از ملت‌های آن از خود و از گذشتۀ خود ساخته‌اند، به‌کل دگرگون کنند. هر دستاوردی در این زمینه می‌تواند پرتوی بر تاریکی‌های تاریخ این منطقه بیفکند. دانستنِ این که در عصر یخبندان ناحیۀ خلیج فارس برخلاف مناطق دیگر جهان سکونت‌پذیر بوده و گروه‌های انسانی را به خود جلب می‌کرده، دانشمندان را ناگزیر می‌کند که در اعتبار بسیاری از فرضیه‌های تاریخی، باستان‌شناختی، نژادی و تکاملی در این منطقه وحتا در جهان تردید کنند. حضورِ دیرینۀ گروه‌های انسانی در ناحیۀ خلیج فارس، تغییری اساسی در فهمِ ما از ظهور انسان در خاور میانه و تحول فرهنگیِ این منطقه ایجاد می‌کند. چه بسا بسیاری از اسنادِ روشنگرِ معمایِ تکاملِ انسان در اعماق خلیج فارس نهفته باشد.

*Jeffrey Rose
*Current Anthropology
*Robert Carter
*Carrie Hritz

********************************************************************

باستان‌شناسان خاستگاه تمدن «بين‌النهرين» را كشف مي‌كنند

استان‌شناسي از سه دانشگاه خاستگاه تمدن «بين‌النهرين» را در «عراق» را كشف مي‌كنند.

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، روز گذشته يكي از مقامات فرهنگي كشور «عراق» اعلام كرد كه در سال 2012، بزرگترين پروژه‌ي باستان‌شناسي تاريخ اين كشور براي كشف خاستگاه تمدن «بين‌النهرين» آغاز مي‌شود.

به گزارش آركئولوژي نيوز، در اين پروژه‌ باستان‌شناسي منطقه‌اي در ابعاد 150 در 300 مايل كه بين رود «فرات» و منطقه‌ي «تيگريس» عراق واقع شده، توسط باستان‌شناسي از سه دانشگاه معتبر كاوش مي‌شود، اين درحالي است كه از سال 1990 تاكنون، هيچ پروژه‌ باستان‌شناسي در اين اندازه در عراق انجام نشده است.

كشور عراق مهد تمدن بين‌النهرين است و قدمت برخي محوطه‌ها در عراق به 7000 سال مي‌رسد، هرچند بخش اعظم آن‌ها از زمان اشغال اين كشور در سال 2003 ميلادي به حال خود رها شده‌اند.

براساس برآوردهاي انجام‌شده، در ‌سالهاي پس از سقوط ديكتاتوري صدام در عراق و تنها اخير در كاوش‌هاي انجام‌شده در مناطق جنوبي عراق، 500 هزار اثر تاريخي كشف و به خارج از اين كشور قاچاق شده‌اند.

در اين شرايط پيش‌بيني مي‌شود آثار تاريخي عراق هم‌چنان رونق‌بخش حراجي‌ها باشند و شايد در سال‌هاي آينده، ديگر اثري از آثار شاخص تاريخي عراق، به ويژه آثار تمدن‌هاي منطقه‌ي بين‌النهرين باقي نماند.

*******************************************************************

معدن قديمي طلاي الدهاب عربستان

تمدن‌هاي قديمي نشان داده‌اند كه بيشتر طلاي خود را از ذخاير مختلفي در خاورميانه تأمين مي‌كرده‌اند.بيشتر طلاي استفاده شده توسط فراعنه مصر از معادن منطقه بالاي نيل نزديك درياي سرخ و بيابان نوبيان تأمين شده است و زماني كه ذخيره اين معادن نتوانست نيازها را برطرف كند معادن موجود در يمن و آفريقاي جنوبي مورد استخراج قرار گرفت.

احتمالاً صنعتگران مزوپوتاميا و فلسطين از منابع طلاي مصرو عربستان استفاده مي‌كرده‌اند.

مطالعات جديدي كه روي معدن مهدادهاب عربستان صورت گرفته نشان داده است كه طلا ، نقره ومس در دوره شاه سلمان از اين منطقه استخراج مي‌گرديد.(سال961 تا 922 قبل ازميلاد)

تجمعات طلا در كنار رگه‌هاي كوارتز بيش از 3000 سال به منظور استخراج طلا و نقره مورد استفاده قرار مي‌گرفته‌ است.بعضي از رگه‌ها در عمق امتداد پيدا كرده و تا 300 پايي در عمق پيشروي داشته‌اند.

در عكس اين رگه‌هاي كوارتز كه تپه را به سمت راست سوراخ كرده‌اند ديده مي‌شود ولي اين رگه‌ها براي معدن به اندازه كافي غني نيستند.

قطعات ذغال چوبي كه براي ذوب فلزات در اين منطقه مورد استفاده قرار گرفته‌اند در خاكسترهاي قديمي پيدا شده و توسط دانشمندان آمريكايي به روش كربن 14 تعيين سن شده‌اند.

بعضي از اين ذغال‌ها در حدود 3000 سال قدمت دارند و اين مؤيد فعال بودن معدن در زمان شاه سلمان است.

معدنكاران عربستان صعودي از سال 1939 تا 1954 روي معدن مورد نظر كار كرده‌اند. ماده معدني موجود در قسمتهاي زيرين كارهاي شدادي را به صورت يك معدن روباز استخراج كرده‌اند.اين معدنكاران از سطوح قديمي ترانشه‌ها نيز براي استخراج استفاده مي‌كرده‌اند.

Advertisements

Posted on آوریل 10, 2011, in تاريخ مرموز, تاريخ زمين. Bookmark the permalink. 9 دیدگاه.

  1. سلام خیلی خوب بود مخصوصا نقشه ها (persian gulf)

  2. سلام بی زحمت اینو یه نگاخ بندازید تو قرآنهم یه اشاره بهش شده تو کتاب قصص النبیا هم گفته شده
    http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D9%88%D8%AC_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%86%D9%82
    این مطلب رو پدر بزرگم بهم گفته اون ذهن بازی داره حتی جنیان رو دیده چون مادرش یکی داشته اگه مطلب خاصی رو خواستید میتونید بهم ایمیل بزنید ممنون
    turokpooria@yahoo.com

  3. ممنون وخسته نباشید بابت ترجمه و ارسال این مطلب…

  4. یه فایل تصویری از بشقاب پرنده توی بوشهر دارم
    این دیگه خیلی واضحه
    نمیدونم دارید یا نه
    اگر ندارید چطوری میتونم براتون بفرستم؟

  5. با تشکر فراوان

  6. سلام …..
    من یه pdf از اقای stephen hawking دارم که در مورد اینکه ایا این دنیا نیازی به خالق داره یا نه دارم که ترجمه نشده است و در سال 2010 چاپ شده اگه ندارید بهتون ایمیل کنم؟؟؟

  7. سلام دوستان کسی درباره مار یا اژدهای غول پیکر که قبل از فروردین90 در مراغه پیدا شده اطلاعاتی داره با ذکر لینک منبع

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: