شَمَن‌باوری یا شمنیسم


شَمَن‌باوری یا شمنیسم (به انگلیسی: Shamanism) نام یک رشته باورهای سنتی در برخی اقوام بومی است.[۱]

شمن‌باوران معتقدند که به‌وسیله تماس با ارواح می‌توان بیماری و رنج افراد را تشخیص داد و درمان کرد و یا در افراد ایجاد بیماری و رنج نمود. از این دیدگاه شمن‌باوری مانند آیین زار یکی از روش‌های جادوپزشکی است.[۲] توان پیشگویی آینده نیز یکی دیگر از باورها در شمن‌گرایان است.

سنت شمن‌باوری از دوران پیش از تاریخ در سراسر جهان وجود داشته است.[۳]

بزرگان دینی که سنت‌های شمن‌باورانه را می‌شناسند و اجرا می‌کنند شمن نامیده می‌شوند. شمن‌ها مدعی هستند که می‌توانند با روح خود به جهان‌های دیگری سفر کرده و با دیگر ارواح تماس بگیرند. آن‌ها معتقدند که با این کار قادرند میان جهان مادی و جهان روحانی توازن برقرار کنند.[۴]

یک شمن از آلتایی، در حال نواختن تام تام.

واژهٔ شمن از زبان تونغوزی سیبری گرفته شده و در اصل به معنی «دانا» است.[۵] برخی این واژهٔ تونغوزی را به نوبه خود وام‌واژه‌ای می‌دانند که از واژه سرمن سانسکریت به معنی «پارسا» گرفته شده‌است ولی ارتباط این دو واژه کاملاً اثبات نشده‌است.[۶]

کاربرد واژهٔ شمن در فارسی پیشینه‌ای طولانی دارد و در سروده‌های بزرگان شعر پارسی نمونه‌ها متعددی از کاربرد آن دیده می‌شود.[۷]

شمن‌باوری کهن‌ترین رسوم انسان برای درمان و پزشکی است. روش‌های شمنی در دوران دیرینه‌سنگی یعنی حدود ۲۵ هزار سال پیش در میان شکارچیان سیبری و آسیای میانه پدید آمد. سنت‌های شمنی در میان مردمان گوناگونی از جمله اسکیموها، سرخپوستان، قبایل آفریقا، و اقوام ترک‌تبار و مغول حضور دارند. بوداگرایی تبتی نیز يكي از منابع و ماخذ سترگ شمنيسم است.[۸]

پیروان شمنیسم بر این باورند که شمن‌ها می‌توانند به حالت خلسه روحی دست پیدا کنند و از این طریق به بُعدهای دیگر واقعیت سفر کنند. شمن‌ها معتقدند که همه آفریده‌ها، از جمله سنگ و درخت و کوه‌ها زنده‌اند. در باور خود؛ آن‌ها برای رسیدن به مقصود خود با این نیروهای طبیعی نیز کار می‌کنند.[۹]

کوس یک شمن.

برای رسیدن به خلسه، شمن‌ها از راه‌های گوناگون از جمله رقص و حرک تکراری، تلقین به خود، تمرکز بر یک ریتم مکرر و استفاده از مواد روان‌گردان استفاده می‌کنند.[۱۰]

شمن‌ها می‌توانند چندین نقش را در جامعه ایفا کنند.[۱۱] از جمله درمان، راهبری قربانیان در مراسم آیینی، حفاظت از رسوم کهن از طریق قصه‌گویی و آوازخوانی و همراهی و راهنمایی روح یک نوزاد به‌دنیاآینده یا یک فرد تازه‌درگذشته.[۱۲]

در برخی فرهنگ‌ها، شمن نقش رئیس قبیله و روحانی بزرگ را نیز بازی می‌کند.

شمن شدن معمولاً از طریق ادعای برگزيدگی از طريق شنيدن ندای غیبی ارواح، برخورد آذرخش به ایشان در کودکی و بیهوش شدن و يا دائم در خلسه فرو رفتن صورت می‌گیرد.[۱۳]

***********************************************************************

( يك شمن با ماري در دست و كلاهي با دو شاخ بر سر و علائم ديگر)

در سال هاي 1880 براي اولين بار نقاشي هاي رو ي ديوار هاي غار آلتاميرا كشف شدند اما اولين مورد ثبت رسمي اين نوع نقاشي ها در سال 1886 در غار هاي پر- نو – پر فرانسه است.با مطالعه اين تصاوير كشف شده است كه انسان شكارگر پيش از تاريخ خواص جادويي براي آنها قايل بوده است و در حقيقت انسان پيش ار تاريخ با محدود كردن جانور به چارچوب يك تصوير ، او را تابع قلمرو شكار خويش مي گردانيد
بر اساس مستندات بدست آمده حدس زده ميشود كه باورهايي در مورد خصوصيات قدرتمند افراد خاصي در قبايل اوليه وجود داشته است. بر اساس اين باور ها افرادي برگزيده از قبايل انسان هاي اوليه مي توانستند با ارواح يا دنياهاي ديگر ارتباط داشته باشند و از آنها مشورت بگيرند يا با ارتباط با آنها از قدرت گرفته شده از دنياهاي ديگر ، در اين دنيا اثربگذارند . يكي از كاربرد هاي اين قدرت براي معالجه بيماران بوده است.اين افراد با استفاده از قدرت خود مي توانستند براي فرد يا قبيله خود بهبودي و سلامتي بدست آورند. براي اين كار يا ارواح عالم بالا را كه اغلب به شكل حيوانات بوده اند احضار مي كردند و يا خود ، با پوشيدن پوشش هايي، خود را بشكل جانوران مختلف بيرون مي آوردند.
منابع:

Posted on ژوئن 23, 2010, in شمن. Bookmark the permalink. 25 دیدگاه.

  1. سلام رامتين جان.
    دستت درد نكنه.
    عالي بود.
    من قبلاً راجع به اعتقادات افراد متعلق به اين گروه مطلب خونده بودم.
    ولي جالبه هيچ كجا مطالب مفصل و جامعي در موردشون پيدا نكردم.
    انگار يه جور مسلك يا مكتب فراموش شده است.
    ولي خوب جالبه، كه يه جوري از هر مكتبي يه چيزي رو در خودش داره.
    رقص: مثل سماع (عرفان)
    تلقين و تمركز بر يك ريتم : مثل مديتيشن
    استفاده از مواد روان گردان : مثل بعضي از مرتاضان
    ….
    جالبه نه؟؟؟؟

    • اينها فراموش شده نيستند بلكه هر كسي نميتونه راه در اين مسير بگذاره.بله اين مكتبهايي كه نام برديد شاخه اي از شمن هست.

    • برای درک چنین عقاید و مرام هایی که ریشه عمیق تاریخی دارند، باید عمیقاً آثار یونگ رو مطالعه کنید، اونوقت متوجه میشید که شمن ها هم حاصل کهن الگوی پیرفرزانه هستند.

    • اطلاعات فارسي در همين حد بود . البته اين معرفي شمن بود. در ادامه باز هم از اين مطالب ميگذارم.

  2. اینم لینک مستقیم مصاحبه ست بالاخره پیداش کردم

    http://www.metatech.org/credo_mutwa.html

    راستی نظر من از اون سایت حذف شده

    • نه.اون وبلاگ را مسدود كردم كه همه بيان اينجا.مطلب شما را فردا ميگذارم. اين مطلب شمن هم گذاشتم تا خوانندگان وقتي مطلب شما را ميخوانند كمي آشنايي داشته باشند.باز هم متشكرم از اين مطلب فوقالعادت.

  3. سلام مطلب جالبی بود یه کم حال کردیم ولی حیف که کم بود و باید اطلاعات بیشتری در مورد این موضوع جمع آوری بشه و در وبلاگ قرار گرفته بشه آخه در این حد کم فقط ذهن و درگیر یک مسئله و سوالات مربوط به اون کردیم که موجب سردرگمی میشه.
    در ضمن رامتین جان خوشحالم که مشکل سایت حل شد.

    • راستی سارا خانم یادمه که قبلا قرار شد که در مورده عدالت در جهان هستی و بحث در مورد عادلانه یا عدم عادلانه بودن نظام خلقت داشته باشیم و همچنین مسائل پیرامون اون.
      (جهان های موازی2)

      هر وقت شما بگید ما حاضریم که بحث و شروع کنیم.
      موفق باشید.

    • ممنون مجتبي جان.

    • دوستان عزیز برای کسب اطلاعات بیشتر می تونید کتاب (شمنیسم از میرچا الیاده) رو بخونید که خیلی کامل نوشته شده و یک جورایی کتاب مرجع به حساب میادالبته تو ایران.

  4. سلام
    مطلب خوبی بود و ممنون
    دیگه دارم مشترک دایم میشم تو این همه مطلب جالب
    اما یه سوالی
    عجیب و جذابه که تعداد زیادی از افرادی که در قدیم و در تمدن های مختلف نقش رهبر یا پیشوای دینی داشتند یا نقش یه ادم مقدس یا جادوگر یا کسی که به عنوان مرتبط با خدایان – نیروها یا افکار ماورایی معروف و برتر بودن
    از مواد یا نوشیدنی های روان گردان یا توهم زا استفاده میکردند
    مایا ها سرخ پوستان بومیان استرالیا حتی مثلا تو جشن های زرتشتیان یا ….
    به نظر شما این مواد تاثیر مثبت میذاشته تو افزایش قوای ذهنی یا دیدن ارواح یا جذب نیرو و پیش بینی ها
    یا اینکه واسه توهم زایی استفاده میشده
    ؟ نظر دوستان رو هم میخوام بدونم

  5. سلام.مدتی به وبگاه شما سر میزنم.منم یه وبلاگ در اینباره دارم که مطالب تازه ای هم داره.به من هم سر بزنید.

  6. دو هزارو شونصد

    سلام

  7. سلام
    تا اونجا که من میدونم شامانیسم یکی از مکاتب شیطان پرستی و جن پرستیست ، شمن ها با یک سری اعمال و مواد مخدر و ریاضات با جن ها ( نه با ارواح انسانها ) ارتباط برقرار میکنن ( البته جن ها ممکنه خودشونو براشون ارواح آشناها ونیاکانشون معرفی کنن ) و برای همدیگه کارهایی انجام میدن ( مثلاً آینده رو پیشگویی می کنن یا جاسوسی می کنن ) و شباهتشون به کاهن ها خیلی زیاده و جواب یک شمن به نظر من فقط یه چیزه و اون شمشیره !!!

    • ببخشید شما لطفا به منابع و مطالب اصیل و بی طرف که تحقیق میدانی کردن در این زمینه یه سر بزنید بعد اینجا نظر بدبد.متاسفانه بعضی دوستان که حتی یک درصد هم اطلاعات درست در این زمینه ها ندارن,همین که تقی به توقی میخوره زود همه چیز رو به شیطان پرستی و شیطان پرستان مرتبط میکنن.
      من عذر میخوام ولی مجبورم چندا مثال ذکر کنم.دوستان اگه دقت کرده باشن خیلی از مناسک رو در اسلام و شیطان پرستی مشترک می یابن از قرار ذیل:
      1)گردش به دور یک سازه
      2)بناهایی به شکل اوبیلیسک
      3)عمل قربانی و خون ریختن
      .
      .
      .
      .
      .
      .
      وخیلی چیز های دیگه که چون اینجا محیط مناسبی برای بازگو کردنش نیست از گفتن خودداری می کنم.تنها خواستم که دوستان تاملی دوباره بکنن و اینقدر برای توهمات پوشالی که جامعه بهشون القا کرده تعصب بیجا به خرج ندن.

  8. بله فقط منبع مطلبم را ذکر کنید

  9. لطفا مطالبی هم در مورد زار گیرهای جنوب کشور که شباهت زیادی به شمنها دارند نیز مطالب مصور بگذارید ممنونم

  10. جالبه که بدونین هنوز هم در برخی قبایل ترک نژاد مسلمان هنوز هم ریشه هایی دارن

    • ببینید دوستان شمن ها هنوزم در بیشتر مکان های دنیا حضور دارن مثل قبایل صحرا نشین در شرق و سیبری روسیه,قبایل بومی سرخ پوستان آمریکای شمالی و جنوبی مثل برزیل,بومیان استرالیا,بعضی از کشور های جنوب شرق آسیا مثل نپال ,قبایل آفریقایی.این پدیده درسته در ایران کم شناخته شده است و بیشتر فکر می کنن که دیگه از بین رفته ولی برعکس اصلا اینطور نیست.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: